Project Grindwinnings Comité

Historiek

1920

Na de Eerste Wereldoorlog is de grindontginning begonnen in het Maasland. Beton was aan een opmars bezig als bouwmateriaal. En ook in de steenkoolmijnen was er heel wat grind nodig. Ontgrinding gebeurde in het zomerbed van de Maas en was eerder kleinschalig.

1960

Vanaf de jaren ’60 worden er autostrades aangelegd, worden industrie en woningen wederopgebouwd en zijn er de deltawerken in Nederland. De winningen in de Maasvallei worden grootschaliger en gebeuren nu vooral in de uiterwaarden van de Maas.

In Kinrooi (Ophoven – Geistingen – Kessenich) en Maaseik kunnen binnenschepen rechtstreeks beladen worden, waardoor ze onmiddellijk de bevaarbare Maas op kunnen. Er zijn grootschalige grindwinningen in deze beide gemeenten, evenals in Dilsen-Stokkem en Maasmechelen.

1970

Begin jaren zeventig werd binnen een intercommunale (IML) een fonds opgericht. Het was een antwoord op de stijgende onrust bij omwonenden en organisaties over de grootschaligheid van de grindontginning.

Dit fonds werd gevoed door geldelijke afdrachten per ton grind van de grindontginning. De meerderheid van de toenmalige grote grindbedrijven traden op vrijwillige basis toe tot dit systeem. Met dit geld werden herinrichtingsplannen opgesteld en oude exploitaties geherstructureerd.

De heraanvulling van groeves door de exploitant met de bovengrond van zijn groeve werd hier eveneens door betaald.

Enkele voorbeelden van gebieden die in die periode ontgonnen en heraangelegd zijn:

Kinrooi (Kessenich, Geistingen, Ophoven):

• grootschalige waterrecreatie (zeilen) met jachthaven en camping: "De Spaanjerd"

Maaseik:

• snelle waterrecreatie (motorboten, waterski), zeer grote camping, groot dagstrand: "De Heerenlaak"

Dilsen-Stokkem (Rotem):

• het natuurgebied rond de oude Bichterweerdplas.

1990

In 1993 worden in een grinddecreet nieuwe zones aangeduid. In Maasmechelen zijn dit de berggrindwinningen in de Mechelse Heide (Noord en Zuid), in Dilsen-Stokkem de Meerheuvel, in Kinrooi de Boterakker en in Maaseik de Heerenlaak. Deze gebieden konden tot 2011 worden ontgonnen.

Ook werd binnen dit Grinddecreet een Grindfonds opgericht. Net zoals vroeger werd dit fonds gevoed door geldelijke afdrachten per ton grind van de grindontginning, maar in tegenstelling tot voorheen gebeurt deze afdracht nu niet meer op vrijwillige basis. Alle exploitanten, betrokken bij de grindwinning in het Limburgs Maasland, werden vanaf nu verplicht om deze afdracht te betalen.

2009

Op 3 april 2009 keurde de Vlaamse regering een aanpassing van het Grinddecreet goed. Projectgrindwinning wordt gekoppeld aan de realisatie van een maatschappelijk project van groot openbaar belang dat op zichzelf niet gericht is op het winnen van grind.

De grindwinning op zich is dus niet langer het uitgangspunt, maar wel de ontwikkeling van een nieuwe nabestemming waarvoor er een brede maatschappelijke consensus bestaat. I.p.v. het doel van een project wordt grindwinning een middel om een project te kunnen realiseren. De realisatie van een dergelijk maatschappelijk project van groot openbaar belang wordt niet meer gerealiseerd via het Grindfonds. De exploitanten, die instaan voor de grindwinning in een dergelijke gebied, staan ook in voor de realisatie van de gewenste herinrichting. Er wordt een Projectgrindwinningscomité (PGC) opgericht ter begeleiding, opvolging en procesbewaking van dergelijke maatschappelijke projecten van groot openbaar belang. In dit comité zetelen vertegenwoordigers van de provincie, de zes Limburgse grindgemeenten, de landbouw, de milieubewegingen en de grindexploitanten. Zij beslissen samen met de initiatiefnemers van een project of een bepaald project al dan beschouwd kan worden als een maatschappelijk project van groot openbaar belang. Een ambtenaar van de afdeling bevoegd voor natuurlijke rijkdommen, woont de vergaderingen van het projectgrindwinningscomité bij als waarnemer.

Vandaag wordt, naast deze projectgrindwinning die op het terrein nog niet is opgestart, nog steeds verder gewerkt aan het herbestemmen van de oudere grindzones. Zo wordt de laatste hand gelegd aan het opspuiten van de Boterakker in Kinrooi. De landbouw- en de grindsector bundelen hier hun krachten voor de realisatie van een landbouwgerelateerd industrieterrein van 35 ha, waar cleantechbedrijven zullen worden aangetrokken.

Elerweerd

Project voorstel

Elerweerd: maatschappelijk project van groot openbaar belang met projectgrindwinning.

Procedure

Het Projectgrindwinningscomité (PGC) zoekt naar maatschappelijke consensus rond nieuwe grindprojecten. PGC doet concrete voorstellen aan de Vlaamse regering en volgt goedgekeurde grindprojecten op tot aan de afwerking van de terreinen. In het PGC zitten vertegenwoordigers van de grindsector, van landbouworganisaties, milieuverenigingen, de afdeling Natuurlijke Rijkdommen, burgemeesters van de zes Limburgse grindgemeenten en twee vertegenwoordigers van de Limburgse deputatie. Gedeputeerde Ludwig Vandenhove zit het comité voor.

Folder

Bekijk de folder van Project Elerweerd (pdf)

Over PGC

Het Projectgrindwinningscomité (PGC) focust zich op maatschappelijke projecten van groot openbaar belang waarvan de realisatie gepaard gaat met grindwinning.

Het PGC formuleert de randvoorwaarden waaraan een project dient te voldoen om als maatschappelijk project van groot openbaar belang te worden erkend, het evalueert de door diverse initiatiefnemers ingediende projectvoorstellen en keurt deze al of niet goed.

Projectvoorstellen die goedgekeurd worden in het PGC, worden ter goedkeuring voorgelegd aan de Vlaamse regering die projecten al dan niet groen licht kan geven.

 

Na goedkeuring door de Vlaamse regering bewaakt het PGC het verder proces: vanaf de projectgrindwinning tot de uiteindelijke herinrichting van het gebied.

In het PGC zitten twee vertegenwoordigers van de Limburgse deputatie, vertegenwoordigers van de grindsector, van landbouworganisaties, milieuverenigingen en de burgemeesters van de zes Limburgse grindgemeenten. Een ambtenaar van de afdeling bevoegd voor natuurlijke rijkdommen, woont de vergaderingen van het PGC bij als waarnemer.

Gedeputeerde Ludwig Vandenhove zit het comité voor.

Het Elerweerd-project is een project dat gerealiseerd zal worden op grondgebied van Dilsen-Stokkem en Maaseik. Initiatiefnemers zijn Steengoed Projecten cvba en Strategisch Project Maasvallei.

projectdetails »